x11vnc เปิดสิทธิ์หน่วยความจำไม่ปลอดภัย USN-9089-1

พอดีเห็น Ubuntu ออกประกาศ USN-9089-1 ลงวันที่ 12 พฤศจิกายน 2026 แก้ช่องโหว่ใน x11vnc ซึ่งใช้เปิดหน้าจอ X ที่กำลังใช้งานให้เข้าถึงจากระยะไกล ปัญหาอยู่ที่สิทธิ์เข้าถึงหน่วยความจำร่วม ผู้โจมตีในเครื่องเดียวกันอาจอ่านข้อมูลลับหรือแก้ภาพบนหน้าจอได้

ใครต้องทำอะไร

• ผู้ใช้ทั่วไป: ถ้าใช้ x11vnc บนเครื่อง Ubuntu 20.04 LTS ให้ติดตั้งอัปเดตโดยเร็วแล้วปิดเปิด x11vnc ใหม่ หรือให้ผู้ดูแลเครื่องช่วยดำเนินการ
• ผู้ดูแลระบบ: ตรวจหาเครื่อง Ubuntu 20.04 LTS ที่ใช้ x11vnc แล้วจัดรอบอัปเดตผ่าน ESM Apps โดยเร็ว พร้อมนัดช่วงรีสตาร์ตโปรแกรมกับผู้ใช้งาน

เกิดอะไรขึ้น

ช่องโหว่นี้อ้างอิง CVE-2020-29074 โดย x11vnc สร้าง shared memory หรือหน่วยความจำร่วมด้วยสิทธิ์ที่ไม่ปลอดภัย พื้นที่นี้ให้โปรเซสใช้ข้อมูลร่วมกันได้ เมื่อตั้งสิทธิ์กว้างเกินไป ผู้ใช้รายอื่นในเครื่องอาจเข้าถึงข้อมูลที่ควรถูกจำกัดไว้

Ubuntu ระบุว่าผู้โจมตีอาจอ่านข้อมูลลับหรือแก้เนื้อหาบนหน้าจอได้ ผู้โจมตีต้องเข้าถึงเครื่องเดียวกันก่อน ตอนจัดลำดับงานแพตช์ควรตรวจด้วยว่าเครื่องมีหลายบัญชีหรืออนุญาตให้ผู้อื่นเข้ามาทำงานหรือไม่

ประกาศไม่ได้ให้คะแนน CVSS หรือระดับความรุนแรง และไม่ได้ระบุวิธีแก้ขัดชั่วคราวไว้ แนวทางที่ผู้ดูแลควรนำไปทำต่อคือรับแพ็กเกจที่แก้แล้วและรีสตาร์ตโปรแกรมตามคำแนะนำของ Ubuntu

ใครโดนและรุ่นที่แก้

ประกาศระบุรุ่นระบบและแพ็กเกจที่แก้ไขแล้วดังนี้

หากใช้แพ็กเกจจากแหล่งอื่น ควรตรวจสอบกับผู้จัดทำแพ็กเกจว่ามีการแก้ CVE นี้แล้วอย่างไร

ต้องทำอะไร

ตรวจรุ่น Ubuntu และแพ็กเกจ x11vnc ที่ติดตั้งก่อน สำหรับ Ubuntu 20.04 LTS ต้องตรวจว่าเครื่องรับแพตช์ผ่าน Ubuntu Pro และเปิด ESM Apps แล้ว จากนั้นอัปเดตตามแนวทางของ Ubuntu คำสั่งท้ายชุดใช้ดูรุ่นที่ติดตั้ง

sudo apt update
sudo apt upgrade
dpkg-query -W -f='${Package} ${Version}\n' x11vnc

อ่านรายการที่ apt เสนอให้อัปเกรดก่อนยืนยัน แล้วเทียบรุ่น x11vnc กับตาราง หากยังไม่ได้รุ่นแก้ ให้ตรวจสถานะ ESM Apps และแหล่งแพ็กเกจ แล้วอัปเดตให้ครบก่อนบันทึกว่างานเสร็จ

หลังติดตั้งต้องรีสตาร์ต x11vnc เพื่อให้แพตช์มีผลครบ หากเปิดผ่านบริการ ให้รีสตาร์ตบริการนั้น หากเปิดจากเซสชันผู้ใช้ ให้ปิดแล้วเปิดโปรแกรมใหม่ ควรแจ้งผู้ที่เชื่อมต่ออยู่ล่วงหน้า และเตรียมช่องทางเข้าจัดการเครื่องระหว่างรีสตาร์ต

ส่วนตัวผมแนะนำให้เครื่องที่ใช้ x11vnc โดยเฉพาะเครื่องที่มีผู้ใช้หลายคน จัดรอบแพตช์โดยเร็วและเผื่อเวลารีสตาร์ตโปรแกรมไว้ด้วย ที่มา: USN-9089-1: x11vnc vulnerability เดี๋ยวกลับมาแก้เพิ่มให้ภายหลังครับ