ส่ง USB เข้า WSL2 ด้วย usbipd-win — ให้ Linux บน Windows จับฮาร์ดแวร์จริง

พอดีผมมีงาน flash firmware อุปกรณ์ตัวหนึ่งที่ toolchain มีแต่ฝั่ง Linux เท่านั้นครับ เครื่องที่นั่งทำอยู่เป็น Windows — WSL2 ทุกวันนี้ใช้แทน Linux เครื่องจริงได้เกือบหมดแล้ว ยกเว้นเรื่องเดียวที่ชนกำแพงตลอด: อุปกรณ์ USB — เสียบ serial adapter, บอร์ด dev, dongle อะไรก็ตาม ฝั่ง Ubuntu ใน WSL มองไม่เห็นเลย เพราะ WSL2 เป็น VM ที่ไม่มี USB controller ของตัวเอง

ทางแก้ที่ Microsoft รับรองคือ usbipd-win — ใช้โปรโตคอล USB/IP ส่งอุปกรณ์จาก Windows ข้ามไปให้ kernel ของ WSL ตรงๆ บทความนี้เป็นค่าจริงจากงาน local ของผมทั้งหมด

ติดตั้ง

ฝั่ง Windows (PowerShell แบบ admin):

winget install usbipd

ฝั่ง Ubuntu ใน WSL — ตัว userspace tools:

sudo apt install linux-tools-virtual hwdata usbutils
sudo update-alternatives --install /usr/local/bin/usbip usbip \
  $(ls /usr/lib/linux-tools/*/usbip | tail -1) 20

ใช้งานจริง: 3 คำสั่ง

1. ดูว่ามีอะไรเสียบอยู่ (PowerShell):

usbipd list
# BUSID  VID:PID    DEVICE                       STATE
# 1-3    0403:6001  USB Serial Converter          Not shared
# 1-5    2e8a:0003  RP2 Boot                      Not shared

2. bind อุปกรณ์ (ครั้งแรกครั้งเดียวต่ออุปกรณ์ — ต้อง admin):

usbipd bind --busid 1-3

3. attach เข้า WSL (ครั้งนี้ไม่ต้อง admin แล้ว):

usbipd attach --wsl --busid 1-3

ฝั่ง Ubuntu เช็ค:

lsusb
# Bus 001 Device 002: ID 0403:6001 Future Technology Devices FT232 Serial
dmesg | tail -3
# usb 1-1: FTDI USB Serial Device converter now attached to ttyUSB0

ได้ /dev/ttyUSB0 มาใช้เหมือน Linux เครื่องจริงทุกประการ — จะ minicom, esptool, openocd อะไรก็ว่าไป

เลิกใช้ก็คืนให้ Windows:

usbipd detach --busid 1-3
usbipd unbind --busid 1-3   # ถ้าจะเลิกถาวร

ข้อควรรู้จากการใช้จริง

1. ถอดสายเมื่อไหร่ attach หลุด — USB/IP ผูกกับ session ถ้าถอดเสียบใหม่ต้อง attach ซ้ำ (bind ยังอยู่) ใครใช้ประจำเขียน PowerShell profile function สั้นๆ ไว้เรียกได้:

function wsl-usb { usbipd attach --wsl --busid 1-3 }

2. Windows จะใช้อุปกรณ์นั้นไม่ได้ระหว่าง attach — มันถูกยกไปให้ WSL ทั้งตัว ไม่ใช่ share กัน

3. กับดัก CRLF เวลาสั่ง bash ผ่าน wsl.exe — อันนี้ไม่เกี่ยว USB ตรงๆ แต่ผมเจอระหว่างทำงานเดียวกัน:

4. อุปกรณ์เน็ต USB บางตัวแย่ง default route ของ Windows — เคสผมคือ USB modem (HiLink) ที่เสียบไว้เฉยๆ ไม่มีซิม มันประกาศตัวเป็น network adapter แล้วดึง default route ไป — เน็ตทั้งเครื่องเงียบ งงอยู่พักใหญ่ แก้ด้วยการกด metric ของ interface นั้นให้จมดิน:

# admin PowerShell — ดู ifIndex จาก Get-NetIPInterface ก่อน
Set-NetIPInterface -InterfaceIndex <idx> -InterfaceMetric 9999

สรุป

usbipd-win ทำให้ WSL2 ปิดช่องว่างสุดท้ายกับ Linux เครื่องจริงได้ครับ — เวิร์กโฟลว์ list -> bind (ครั้งเดียว) -> attach จำง่าย ใช้จริงเสถียรกว่าที่คิด งาน embedded/flash firmware บน Windows ไม่ต้องหาเครื่อง Linux แยกหรือพก live USB อีกต่อไป

ส่วนตัวผมทุกวันนี้เครื่อง Windows ตัวหลักมี Ubuntu ใน WSL ค้างไว้ตลอด งานไหนต้องจับฮาร์ดแวร์ก็ attach เอาตามสะดวก ตรงไหนผมอธิบายตกหล่นหรือพิมพ์ผิด เดี๋ยวกลับมาแก้เพิ่มให้ภายหลังครับ