WordPress ขึ้น 500 บางหน้า แต่ debug.log ว่าง — fatal จริงอยู่ที่ apache log

พอดีมีเว็บ WordPress ของหน่วยงานหนึ่งอาการประหลาดครับ: หน้าแรกปกติ หน้าบทความปกติ แต่เฉพาะหน้า portfolio ทุกหน้า (/portfolio-items/อะไรก็ตาม/) ขึ้น 500 หมด

ผมเปิด WP_DEBUG_LOG รอไว้แล้วกดหน้า 500 ซ้ำ — debug.log ว่างเปล่า ไม่มีอะไรเข้าเลย ตรงนี้แหละที่หลายคนหลงทาง เพราะสัญชาตญาณบอกว่า "log ว่าง = ไม่มี error" จริงๆ คือ:

fatal ตัวจริงอยู่ใน apache error log

โฮสติ้งที่รัน PHP-FPM ผ่าน apache (mod_proxy_fcgi) จะมี log ต่อโดเมนอยู่ที่:

tail -50 /var/log/httpd/domains/example-site.org.error.log

เจอทันที:

[proxy_fcgi:error] AH01071: Got error 'PHP message: PHP Fatal error:
Uncaught Error: Call to undefined method Avada_Layout::add_class()
in /home/user/domains/example-site.org/public_html/wp-content/themes/my-child-theme/single-avada_portfolio.php:18'

ชัดเลยครับ — child theme มีไฟล์ single-avada_portfolio.php ที่เรียก method ที่ไม่มีอยู่แล้ว

เว็บที่ log เยอะๆ หาตัวการแบบเป็นระบบได้ด้วยบรรทัดเดียว:

grep 'Fatal' /var/log/httpd/domains/example-site.org.error.log \
  | grep -oE '/wp-content/(plugins|themes)/[^/ ]+' | sort | uniq -c | sort -rn

ได้คำตอบทันทีว่า fatal กระจุกอยู่ theme/plugin ตัวไหน

ทำไมถึงพัง — โรคประจำตัวของ child theme

ไล่ประวัติแล้วเรื่องเป็นแบบนี้ครับ: คนทำเว็บเมื่อ 2 ปีก่อนก๊อปไฟล์ template จาก parent theme (Avada) มาแก้ใน child theme ซึ่งเป็นวิธีมาตรฐานของ WP ไม่ผิดอะไร — แต่ไฟล์ก๊อปนั้นเรียก internal API ของ Avada เวอร์ชันนั้น (Avada()->layout->add_class())

เวลาผ่านไป Avada อัปเดตมาเรื่อยๆ จนเวอร์ชันปัจจุบันลบ method นั้นทิ้ง — template อื่นของ parent ถูกอัปเดตตาม แต่ไฟล์ก๊อปใน child theme ไม่มีใครแตะ หน้าไหนใช้ template นั้น = fatal ทันที

เช็ค blast radius ก่อนแก้ — child theme เรียก API ที่ตายแล้วอีกกี่ไฟล์:

grep -rln 'add_class\|add_style' wp-content/themes/my-child-theme/
# โชคดี: ไฟล์เดียว

วิธีแก้ที่เลือก: rename ให้ fallback

ผมไม่แก้โค้ดในไฟล์ทีละ method ครับ เพราะไฟล์ 11KB นั้นอาจเรียก API ที่ถูกลบไปอีกหลายจุด แก้ตัวหนึ่งเจอตัวถัดไป ไม่จบ ทางที่เสถียรกว่า:

cd wp-content/themes/my-child-theme
mv single-avada_portfolio.php single-avada_portfolio.php.disabled-2026-07-04

หลักการ: template hierarchy ของ WP เมื่อไม่เจอไฟล์ใน child จะ fallback ไป parent — Avada รุ่นใหม่จัดการ portfolio ผ่านระบบ template ของตัวเองอยู่แล้ว ผลคือหน้า portfolio กลับมา 200 เนื้อหาแสดงครบ เพียง layout เป็นแบบ default ของ Avada แทนแบบ custom เก่า (ซึ่งเจ้าของเว็บโอเค)

ข้อดีคือ reversible 100% — อยากได้ custom layout คืนก็ mv กลับแล้วค่อยนั่ง port โค้ดตาม API ใหม่ ตามสะดวก

เปิด WP_DEBUG อย่างปลอดภัยบนเว็บ production

แถมท้ายครับ เวลาต้อง debug เว็บจริงที่มีคนใช้งาน:

// wp-config.php — backup ไฟล์ก่อนแก้เสมอ
define('WP_DEBUG', true);
define('WP_DEBUG_LOG', true);
define('WP_DEBUG_DISPLAY', false);   // สำคัญ! อย่าโชว์ error ให้คนเข้าเว็บเห็น

แล้ว php -l wp-config.php ก่อนทุกครั้ง — พลาด syntax ตัวเดียวเว็บขาวทั้งเว็บ และอย่าลืมว่าตามที่เล่าข้างบน fatal ระดับ theme-load อาจไม่เข้า debug.log อยู่ดี apache error log คือแหล่งความจริงสุดท้าย

สรุปเป็นเช็คลิสต์

1. 500 เฉพาะบางประเภทหน้า + debug.log ว่าง = fatal เกิดก่อน WP logging — อย่าเชื่อ log ว่าง
2. ความจริงอยู่ที่ /var/log/httpd/domains/<domain>.error.log — มองหา proxy_fcgi + PHP Fatal
3. grep -oE '/wp-content/...' | sort | uniq -c หา culprit
4. child theme ที่ก๊อป template จาก parent = ระเบิดเวลาทุกครั้งที่ parent อัปเดตใหญ่
5. แก้ด้วยการ rename ให้ fallback ก่อน (reversible) ค่อยตัดสินใจ port โค้ด

ส่วนตัวผมเจอโรค child theme แบบนี้มาหลายเว็บแล้ว ใครรับดูแลเว็บ WP ต่อจากคนอื่น ไล่เช็คไฟล์ก๊อปใน child theme ไว้ก่อนเลยครับ ตรงไหนผมอธิบายตกหล่นหรือพิมพ์ผิด เดี๋ยวกลับมาแก้เพิ่มให้ภายหลังครับ