WP เก่าพังบน PHP 8.4: อัป core ก่อน แล้วเขียน mu-plugin แทนปลั๊กอิน
เว็บ WordPress รุ่นเก่ามากที่ย้ายขึ้น PHP 8.4 แล้วพัง ไม่ได้พังเพราะปลั๊กอินเสมอไป บางทีตัว core เองนั่นแหละที่รับ PHP ใหม่ไม่ได้ ผมเลยแยกวิธีไล่เป็นขั้นที่พิสูจน์ได้ แล้วค่อยตัดสินใจว่าอะไรอัป อะไรเขียนแทน
สรุปใน 1 นาที
- อาการ/ปัญหา
- WordPress 5.x ขึ้น PHP 8.4 แล้วหน้าแรก 404 เงียบ ๆ แม้ปิดปลั๊กอินหมด
- ใครควรอ่าน
- คนดูแลเว็บ WordPress รุ่นเก่ามากที่ย้ายขึ้น PHP ใหม่
- ทางแก้แบบสั้น
- ต้นเหตุคือ core เอง ให้อัป core ก่อนพร้อม backup กับ snapshot ส่วนปลั๊กอินที่ตายและไม่มีรุ่นใหม่ ให้เขียน mu-plugin ตัวเล็กแทนแล้วเทียบผลทีละ field
พอดีผมต้องย้ายเว็บ WordPress รุ่นเก่ามากของลูกค้ารายหนึ่งออกจาก PHP 7.4 ที่หมดอายุแล้ว พอสลับ pool ไป 8.4 หน้าแรกกลายเป็น 404 เงียบ ๆ ไม่มี warning สักบรรทัด ผมเดาทันทีว่าปลั๊กอินตัวไหนสักตัว ซึ่งเดาผิด เว็บที่สองซึ่งเป็นอีกเรื่องเลย เพราะปลั๊กอินตัวหนึ่งตายจริงและไม่มีรุ่นใหม่ให้ใช้ ผมเลยลงมือเขียนตัวแทนเล็ก ๆ เอง บทความนี้เก็บทั้งสองเรื่องไว้ด้วยกัน พร้อมเรื่องแทรกอีกข้อ คือ Wordfence บล็อกเซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง
ชื่อเว็บ โดเมน และชื่อผู้ใช้ผมไม่ใส่ไว้ ตัวเลขทั้งหมดเป็นของจริง
ทุกขั้นที่เปลี่ยนไฟล์หรือฐานข้อมูลต้องมี backup ที่ restore ได้จริง (dump ฐานข้อมูลกับไฟล์ ยกเว้น uploads) และต้องมี snapshot ของหน้าเว็บก่อนเริ่ม ถ้าไม่มีสองอย่างนี้อย่าเพิ่งอัป core บนเว็บที่มีคนใช้อยู่ ผมใช้สูตรเดียวกับ ตอนย้ายรุ่น PHP ผ่าน DA API
หน้าแรก 404 เงียบ ๆ ไล่ด้วยบันไดสามขั้น
เว็บแรกเป็นเว็บบริษัทขนาดเล็ก รัน WordPress 5.x บน PHP 7.4 ผมสลับ pool ไป 8.4 แล้วหน้าแรกตอบ 404 โดยที่ error log ว่าง ไม่มี warning ไม่มี notice สิ่งที่คนทั่วไปจะทำเป็นอย่างแรกคือโทษปลั๊กอิน ผมเลยทำเป็นบันไดทีละขั้น ขั้นแรกปิดปลั๊กอินทั้งหมด ผลคือหน้าแรกยัง 404 ขั้นสองเปลี่ยนไปใช้ธีมเริ่มต้นของ WordPress ผลคือยัง 404 เหมือนเดิม
สองขั้นนี้ตัดปลั๊กอินกับธีมออกไปได้หมด เหลือแค่ตัว WordPress core เอง คือ core 5.x ที่ไม่ได้ออกแบบมาให้รันบน PHP 8.4
ส่วนตัวผมถือเป็นกฎว่า อย่าเสียเวลากับการอัปปลั๊กอินถ้ายังไม่ได้พิสูจน์ด้วยบันไดแบบนี้ เพราะต้นเหตุอาจอยู่ที่ชั้นล่างสุด และการอัปปลั๊กอินไปเรื่อย ๆ จะทำให้ตัวแปรเยอะจนหาต้นเหตุไม่เจอ
ข้อควรระวังของบันไดนี้คือ "ปิดปลั๊กอินทั้งหมด" ในหน้า admin ไม่ได้รวม mu-plugins และ drop-in อย่าง object-cache.php กับ advanced-cache.php ซึ่ง WordPress โหลดเองโดยไม่ผ่านรายการ activate ถ้าเว็บมีของพวกนี้ ให้ย้ายออกชั่วคราวด้วยในขั้นปิดปลั๊กอิน ไม่งั้นข้อสรุปว่า "ไม่ใช่ปลั๊กอิน" อาจผิดได้ ในเคสนี้ผมเช็กแล้วว่าไม่มี
อัป core ก่อน ขณะยังอยู่บน 7.4
ลำดับที่ผมเลือกคืออัป core ขณะที่ pool ยังเป็น 7.4 แล้วค่อยย้าย PHP ทีหลัง เพราะถ้าอัป core บน 8.4 ที่ core เก่าพังอยู่ เราจะไม่มีหน้า admin ให้ใช้ด้วยซ้ำ ผมเขียนสคริปต์ wp_core_update.sh <user> <domain> ให้ทำตามนี้
#!/bin/bash
# wp_core_update.sh USER DOMAIN (ย่อ) รันเป็น root, wp-cli รันในนามเจ้าของ
U=$1; DOM=$2
ROOT=/home/$U/domains/$DOM/public_html
B=$BACKUP_DIR/$U-$DOM-$(date +%F-%H%M)
mkdir -p "$B" && chmod 700 "$B"
sudo -u "$U" wp --path="$ROOT" db export "$B/db.sql"
tar -C "$ROOT" --exclude=wp-content/uploads -czf "$B/files.tgz" .
site-snap "$DOM" "$B/before" # status + ข้อความที่เห็น
sudo -u "$U" wp --path="$ROOT" core update
sudo -u "$U" wp --path="$ROOT" core update-db
chown -R "$U:$U" "$ROOT"
sleep 62 # รอ opcache ตรวจโค้ดใหม่
site-snap "$DOM" "$B/after" "$B/before/paths"
if awk '$1<200 || $1>=300' "$B/after/codes" | grep -q .; then
echo "[RESTORE] มีหน้าที่ไม่ใช่ 2xx"
tar -C "$ROOT" -xzf "$B/files.tgz"
sudo -u "$U" wp --path="$ROOT" db import "$B/db.sql"
fi
ผลคือ core ขยับจาก 5.x ไปเป็นรุ่น 7.x ปัจจุบัน 24 หน้าจาก 24 หน้าตอบ 200 แท็ก generator เปลี่ยนตาม และข้อความที่มองเห็น diff เป็น 0 บรรทัด
กับดักที่เจอคือ snapshot หลังที่สคริปต์ถ่ายเองยังเห็นพฤติกรรมเก่า เพราะ opcache.revalidate_freq=60 ผมเลยถ่ายซ้ำหลังรอ 62 วินาทีถึงเห็นผลจริง หลังจากนั้นผมให้ CLI เรนเดอร์หน้าเดียวกันทั้ง 24 หน้า ครั้งหนึ่งด้วย 7.4 อีกครั้งด้วย 8.4 แล้วเทียบ byte ต่อ byte ผลคือเหมือนกันทุกหน้า ไม่มี 404 ไม่มี warning มีแต่ deprecation notice จากตัว template engine ของปลั๊กอินเมนูเก่า
เกณฑ์ย้อนกลับของสคริปต์เข้มโดยตั้งใจ คือหน้าไหนไม่ใช่ 2xx ก็ restore ทั้งหมด ไม่ปล่อยให้เป็นการตัดสินใจกลางทาง ส่วนที่ tar ยกเว้น wp-content/uploads เพราะรูปกับไฟล์ที่ผู้ใช้อัปโหลดมีขนาดใหญ่ และ core update ไม่แตะโฟลเดอร์นั้นอยู่แล้ว ถ้าเว็บของคุณมีโค้ดสำคัญอยู่ใน uploads ต้องดูเพิ่มเอง

ปลั๊กอินอัปทีละตัว และรุ่นใหม่บางตัวแย่กว่า
หลังจาก core ผ่าน ผมอัปปลั๊กอินทีละตัวด้วยเครื่องมืออีกตัวที่ผมเรียกว่า try-tool มันสำรองโฟลเดอร์ปลั๊กอินตัวนั้น อัป ถ่าย snapshot เทียบ แล้วเก็บหรือคืนค่าตามผล ไม่มีการอัปทีเดียวทั้งก้อน
ที่ผมไม่คาดคือรุ่นใหม่บางตัวแย่กว่ารุ่นเดิมจริง ผมจับได้เพราะไม่เชื่อแค่ status 200 แต่ใช้ Playwright ถ่ายภาพหน้าจอกับทดสอบการคลิก เจอ 2 ตัวที่ผมตัดสินใจ rollback ตั้งใจ คือปลั๊กอินเมนู responsive ที่ปุ่มแฮมเบอร์เกอร์บนมือถือหายไปในรุ่นใหม่ กับปลั๊กอินแกลเลอรีที่รุ่นใหม่เปลี่ยนจากเลย์เอาต์ masonry เป็นการ์ดสูงเท่ากันหมด ส่วนปลั๊กอินที่ต้องจ่ายค่าไลเซนส์ซึ่งเจ้าของไม่ได้ต่อ ผมปล่อยไว้ตามเดิม ไม่ไปแตะ
# wp_plugin_try.sh USER DOMAIN PLUGIN (ย่อ) ลองอัปทีละตัว แล้วตัดสินจากผลเทียบ
tar -C "$ROOT/wp-content/plugins" -czf "$B/$PLUGIN.tgz" "$PLUGIN"
site-snap "$DOM" "$B/before"
sudo -u "$U" wp --path="$ROOT" plugin update "$PLUGIN"
sleep 62 # opcache
site-snap "$DOM" "$B/after" "$B/before/paths"
site-snap --diff "$B/before" "$B/after"
# เก็บรุ่นใหม่ ถ้าผลเทียบสะอาด และภาพหน้าจอกับการคลิกผ่าน
# คืนรุ่นเดิม ถ้าไม่ผ่าน: rm -rf plugins/$PLUGIN แล้ว tar -xzf "$B/$PLUGIN.tgz"
เร็ว แต่ไล่ต้นเหตุไม่ได้
ถ้าหน้าแรกพัง จะไม่รู้ว่าตัวไหนทำ และคืนค่าได้แค่ทั้งก้อน รวมของดีที่อัปผ่านแล้วด้วย
ช้ากว่า แต่คืนค่าได้ทีละตัว
ตัวที่แย่ลง (เมนู, แกลเลอรี) ถูกคืนเฉพาะตัวและเลือกรุ่นเก่าที่ยังใช้ได้ต่อ
ปลั๊กอินที่ตายและไม่มีรุ่นใหม่
เว็บที่สองสร้างหน้าแคตตาล็อกด้วยปลั๊กอิน custom post type กับ custom fields ตัวหนึ่ง พอสลับไป 8.4 ทุกหน้าตอบ 500 พร้อม fatal ในคลาสฟอร์มของปลั๊กอินว่า
Fatal error: Unparenthesized `a ? b : c ? d : e` is not supported.
Use either `(a ? b : c) ? d : e` or `a ? b : (c ? d : e)`
PHP 8 ทำให้ ternary ซ้อนกันโดยไม่มีวงเล็บเป็น compile error ผมเทสต์เองด้วย echo 1 ? 'a' : 0 ? 'b' : 'c'; บน 8.4 ได้ข้อความนี้ตรงตัว ผมย้อนกลับด้วยมือ ใช้เวลาที่เว็บล่มประมาณ 1.5 นาที และเว็บเซิร์ฟเวอร์ต้อง reload หนึ่งครั้งถึงกลับมา
ปลั๊กอินตัวนี้ไม่มีรุ่นใหม่ที่ผมเอามาใช้ได้ ผมเลยคุยกับเจ้าของเว็บ และเขาให้เขียนตัวแทนเล็ก ๆ ขึ้นมาเอง ตรงนี้ผมถือว่าเป็นทางเลือกที่ตัดสินได้ง่ายกว่าที่คิด เพราะงานที่เว็บนี้ใช้ปลั๊กอินจริง ๆ มีแค่ไม่กี่อย่าง
ถ้าถามว่าทำไมไม่ลองแก้ ternary ในไฟล์ของปลั๊กอินให้มีวงเล็บแล้วจบ ผมตอบตรง ๆ ว่าตัวแก้เล็ก ๆ แบบนั้นเป็นทางที่ถูกกว่าถ้ามีทางเดียวที่พัง แต่ปลั๊กอินตัวนี้ถูกเขียนมาก่อน PHP 8 และไม่มีใครยืนยันว่ามีจุดอื่นอีกหรือไม่ เจ้าของเว็บเลือกให้เขียนตัวแทนที่มีขอบเขตเล็กและอ่านง่ายแทนการแบกโค้ดทั้งก้อนของปลั๊กอินไว้ต่อ ส่วนตัวผมเห็นด้วย แต่ใครจะเลือกอีกทางก็ตามสะดวก (เรื่องการแก้ในที่เดิมผมเขียนไว้แยกอีกตอน ตามลิงก์ท้ายบทความ)
เขียน mu-plugin ตัวเดียวแทน
mu-plugin คือไฟล์ PHP ใน wp-content/mu-plugins/ ที่ WordPress โหลดเองทุกครั้งโดยไม่ต้อง activate ผมเขียนไฟล์เดียวที่ทำสี่เรื่อง อ่าน option ที่ปลั๊กอินเดิมเก็บนิยาม post type ไว้ ลงทะเบียน 4 post type ตามนิยามนั้น แสดงค่าของ field ชนิดที่เว็บใช้จริง (ข้อความ, textarea ผ่าน wpautop, wysiwyg ผ่าน filter the_content, รูปเป็น <img alt="" src>, ไฟล์ และ checkbox) และสร้าง meta box ฝั่ง admin จากกลุ่ม field ที่เก็บไว้
หัวใจคือข้อมูลไม่ถูกแตะ ค่าที่เก็บใน postmeta ยังใช้ prefix เดิมของปลั๊กอิน เพราะฉะนั้นถ้าวันไหนเอาของเดิมกลับมา ข้อมูลยังครบ
<?php
/* wp-content/mu-plugins/legacy-fields-lite.php (โครงย่อ ชื่อ option กับ prefix เป็นค่าสมมติ) */
if (!defined('ABSPATH')) exit;
// เงียบไว้ถ้าปลั๊กอินเดิมยัง active ยกเว้นตอนบังคับด้วย wp-cli เพื่อทดสอบ
function lfl_enabled(): bool {
if (defined('LFL_FORCE') && LFL_FORCE) return true;
return !in_array('legacy-fields/legacy-fields.php', (array) get_option('active_plugins', []), true);
}
add_action('init', function () {
if (!lfl_enabled()) return;
$defs = get_option('legacy_cpt_definitions', []); // นิยามที่ปลั๊กอินเดิมเก็บไว้
foreach ((array) $defs as $slug => $d) {
register_post_type($slug, [
'label' => $d['labels']['name'] ?? $slug,
'public' => !empty($d['public']),
'has_archive' => !empty($d['has_archive']),
'supports' => $d['supports'] ?? ['title', 'editor'],
'rewrite' => ['slug' => $d['rewrite']['slug'] ?? $slug],
]);
}
}, 5);
function lfl_field(int $post_id, string $key, string $kind = 'text'): string {
$v = get_post_meta($post_id, 'legacy_' . $key, true); // prefix เดิมของข้อมูล
if ($v === '' || $v === null) return '';
switch ($kind) {
case 'textarea': return wpautop(esc_html($v));
case 'wysiwyg': return apply_filters('the_content', $v);
case 'image': return '<img alt="" src="' . esc_url($v) . '">';
case 'file': return esc_url($v);
case 'checkbox': return $v ? 'yes' : '';
default: return esc_html($v);
}
}
นี่เป็นโครงย่อที่ให้เห็นรูปแบบ ของจริงต้องปรับตามโครงสร้างที่ปลั๊กอินเดิมเก็บไว้ในเว็บของคุณ และต้องอ่านโค้ดของเดิมก่อนเขียน ผมไม่แนะนำให้เขียนตัวแทนจากความจำ
ผมตั้งใจให้ mu-plugin ทำเฉพาะชนิดของ field ที่เว็บนี้ใช้จริงเท่านั้น ไม่พยายามเลียนแบบปลั๊กอินเดิมทั้งตัว ข้อดีคือโค้ดสั้นพอที่คนอ่านทีเดียวจบและตรวจได้ ข้อเสียคือถ้าวันหนึ่งเจ้าของเว็บอยากเพิ่ม field ชนิดใหม่ ต้องมาแก้ไฟล์นี้ ผมบอกเจ้าของเว็บเรื่องนี้ตั้งแต่ต้นแล้ว
ตอนทดสอบ ตัว mu-plugin เงียบอยู่ตราบใดที่ปลั๊กอินเดิมยัง active ผมเลยต้องมีตัวบังคับให้มันทำงานในเครื่องทดสอบ โดยตั้งค่าคงที่ใน wp-config.php ชั่วคราวผ่าน wp-cli แล้วเอาออกทันทีหลังทดสอบเสร็จ
wp config set LFL_FORCE true --raw # เปิดตอนทดสอบบนสำเนาเท่านั้น
# ... เรนเดอร์หน้าที่ต้องเทียบด้วย PHP 7.4 และ 8.4 แล้ว cmp ผลลัพธ์ ...
wp config delete LFL_FORCE # เอาออกเสมอ
พิสูจน์ว่าเหมือนเดิมทีละ field
เขียนเสร็จไม่ได้แปลว่าใช้ได้ ผมเทียบผลลัพธ์สามแบบ คือปลั๊กอินเดิมบน 7.4, mu-plugin บน 7.4 และ mu-plugin บน 8.4 ที่ใช้ตัวบังคับ (constant) ใน wp-cli ทดสอบ
| สิ่งที่เทียบ | จำนวน | ผล |
|---|---|---|
| ผลเรนเดอร์ของ field 7.4 กับ 8.4 | 118/118 | เหมือนกันทุกตัว |
| permalink | ทั้งหมดที่ตรวจ | เหมือนกัน |
| หน้าเต็ม ในสามชุดทดสอบ | 35/35 | เหมือนกันทุกหน้า |
| fatal error | 0 | ไม่มีเลย |

ถอดของเก่าด้วย rm ไม่ใช่ wp plugin delete
ขั้นสุดท้ายคือถอดปลั๊กอินเดิมออก ผมเลือกสั่งปิดด้วย wp-cli แล้วลบโฟลเดอร์ด้วย rm ธรรมดา ไม่ใช้ wp plugin delete เหตุผลคือ plugin delete จะรัน uninstall routine ของปลั๊กอิน ซึ่งปลั๊กอินบางตัวอาจถูกเขียนให้ลบข้อมูลของตัวเองทิ้ง รวมถึงนิยาม post type กับค่า field ที่ mu-plugin ของผมต้องอ่านต่อ
U=webuser; ROOT=/home/$U/domains/example.com/public_html
# 1) สำรองก่อนทุกครั้ง พร้อมโน้ตวิธีคืน
sudo -u $U wp --path=$ROOT db export $BACKUP_DIR/before-remove.sql
tar -C $ROOT/wp-content/plugins -czf $BACKUP_DIR/legacy-fields.tgz legacy-fields
echo "คืน: tar -xzf legacy-fields.tgz แล้ว wp plugin activate" > $BACKUP_DIR/RESTORE.md
# 2) ปิดด้วย wp-cli แล้วลบโฟลเดอร์ด้วย rm (ไม่รัน uninstall)
sudo -u $U wp --path=$ROOT plugin deactivate legacy-fields
rm -rf $ROOT/wp-content/plugins/legacy-fields
Wordfence บล็อกเซิร์ฟเวอร์ตัวเอง
เรื่องสุดท้ายเกิดบนเว็บเดียวกัน ผมสังเกตว่าโพสต์ที่ตั้งเวลาไว้ไม่ออกตามกำหนด และการเช็กแบบ loopback ของ WordPress เงียบหายไปเฉย ๆ ไล่แล้วพบว่า Wordfence มีกฎ rate limit "มากกว่า 10 request ต่อนาที บล็อก 30 วัน" ซึ่งบล็อก IP ของเซิร์ฟเวอร์เอง (ตัว crawler ของผม และ request ของ WP-cron กับ loopback ออกมาจาก IP นี้) แถมบล็อก IP ออฟฟิศไปด้วยอีกหนึ่งตัว
ผมแก้โดยเอารายการบล็อกสองรายการออก ใส่ IP ของเซิร์ฟเวอร์ (ในตัวอย่างนี้ใช้ 203.0.113.10) ลงใน allowlist ของ Wordfence แล้วเลิก crawl เว็บแบบนี้จากข้างนอก ให้ crawl จากตัวโฮสต์เองเท่านั้น ก่อนแตะผมสำรองตารางกับ option ของ Wordfence ไว้ก่อนด้วย
# สำรองตารางของ Wordfence ก่อนแก้ค่า
sudo -u $U wp --path=$ROOT db export $BACKUP_DIR/wf-tables.sql \
--tables="$(sudo -u $U wp --path=$ROOT db tables 'wp_wf*' --format=csv)"
อาการ "งานตั้งเวลาเงียบ" บนเว็บที่มี WAF ในปลั๊กอิน ให้เช็กหน้าบล็อกของปลั๊กอินก่อนไล่ cron ถ้า IP ของเซิร์ฟเวอร์อยู่ในรายการบล็อก ทุกอย่างที่เซิร์ฟเวอร์ยิงหาตัวเองจะล้ม โดยไม่มี error ในล็อกของ WordPress
สรุปที่ผมเอาไปใช้ต่อมีสี่ข้อ หนึ่ง เว็บเก่าที่ 404 เงียบบน PHP ใหม่ ให้ไล่ปิดปลั๊กอินกับเปลี่ยนธีมก่อนโทษอะไรทั้งนั้น สอง อัป core ก่อนบนรุ่น PHP เดิม แล้วค่อยย้าย สาม ปลั๊กอินที่ตายแล้วไม่มีรุ่นใหม่ ถ้างานที่ใช้จริงมีน้อย ให้เขียน mu-plugin ตัวเล็กแทนและพิสูจน์ด้วยตัวเลข สี่ ถอดด้วย rm อย่าใช้ plugin delete ส่วนรายละเอียดของปลั๊กอินที่ต้องแก้โค้ดตรง ๆ ผมเขียนแยกไว้ใน ตอนว่าด้วยสิ่งที่ PHP 8 เปลี่ยน ส่วนอาการ 500 ที่ log ว่างดูได้ใน wp-500-empty-debug-log ตามสะดวกครับ ตรงไหนที่ผมอธิบายตกหล่น เดี๋ยวกลับมาแก้เพิ่มให้ภายหลังครับ
อยากให้เราทำให้ไหม?
ให้เราช่วยติดตั้ง ตั้งค่า ย้ายระบบ หรือแก้ปัญหาเซิร์ฟเวอร์ เพื่อให้คุณมีเวลาไปทำงานที่สำคัญกว่า
เคยเจองานแบบนี้ไหม? ติดตรงไหน?
มาแลกวิธีกันต่อในบอร์ด LinuxThai



ความคิดเห็น 0
ยังไม่มีความคิดเห็น — เป็นคนแรกเลย